Ud imalinde bazı özel bilgileri vermekte fayda görmekteyim.
Yaylı sazlarda olduğu gibi udun da bir şekli (formu) var.
Yapımdan önce malzemeyi şeçmek gerekir. Ud teknesi; ceviz, maun,
erik, kayısı, akça ağaç, kiraz, ithal ağaçlardan magase, vengi,
pelesenk gibi birçok ağaçlardan yapılmaktadır. En önemlisi
kemanda da olduğu gibi üst tabladır. Seste başarı elde edebilmek
için tablanın yani göğüsün kaliteli ve çok kuru ladin ağacından
yapılması gerekir. Ancak güzel ve yumuşak bir ses elde etmek
için tabla kalın olmamalıdır. Çünkü ses molekülleri udun teknesine
aksederek tablaya yansıyarak titreşim sağlar. Bazı ud yapımcıların
tablalarını tetkik ettiğimde çok kalın olduğunu gördüm bu durumda
güzel ses almak mümkün değildir. Udta ses tablasının yüzde
yetmiş beş önemi vardır eğer buna uyulduğu takdirde
güzel ses almak mümkün olacaktır. Bu hususta konservatuar
görevlisi olan Cafer Açın beyle 1964 yılında,
ud yapımcısı Fikret Özer’le 1983'te ve müzik aletleri yapımcısı Salim Usta ile fikir alışverişinde bulundum.
Ud her ne kadar Araplara mal edilmek istenmişsede aslında
bir Türk sazıdır, Araplar bizden alıp gövdesini (tekne) biraz daha
büyütmüşlerdir. Daha sonra Avrupa milletleri alıp tekamül
ettirip, lut'u yapmışlardır. Araştırmacı arkadaşlarımdan Ali
Tutan'ın ud hakkinda verdiği bilgiler internette bulunmaktadır.
|